Với người Châu Đốc, nghề làm mắm không chỉ là kế sinh nhai
mà còn là cách giữ hương vị quê nhà. Nhiều gia đình đã gắn bó với nghề qua nhiều
thế hệ, đưa đặc sản biên giới đi xa.
Công nhân Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bà
Giáo Khỏe 55555 đóng gói bao bì sản phẩm. Ảnh: HẠNH CHÂU
Dẫn chúng tôi đi tham quan, kể về quy trình làm mắm, ông
Nguyễn Phụng Hoàng - Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bà
Giáo Khỏe 55555 cho biết: “Tôi là con thứ 5 trong gia đình và là hậu duệ đời thứ
4 của “cụ tổ” mắm Bà Giáo Khỏe. Thời kỳ đầu tiên, cố ngoại tôi - bà Hai Xuyến
là người đầu tiên trong dòng họ khởi nghiệp bằng nghề làm mắm cá linh, cá lóc.
Hồi đó cá đồng nhiều, ăn không hết nên bà nghĩ cách ướp làm mắm để dành ăn dần.
Sau đó, khoảng những năm 1920 - 1930, bà tôi - bà Giáo Khỏe (con gái của cố ngoại
Hai Xuyến) theo nghề của mẹ”.
Gia đình làm mắm Bà Giáo Khỏe có đến 9 người con, hầu hết
đều theo nghề. Giờ đây thương hiệu mắm Bà Giáo Khỏe nổi tiếng với các loại mắm
cá linh, mắm cá trèn, mắm cá chốt… không chỉ nổi tiếng ở An Giang mà lan rộng
khắp các tỉnh, thành phố phía Nam và cả quốc tế. “Bà Giáo Khỏe 55555” không chỉ
là tên một thương hiệu mắm, mà là biểu tượng của cả một gia tộc 5 đời gìn giữ
tinh hoa ẩm thực Châu Đốc.
Ông Nguyễn Phụng Hoàng là người đầu tiên đưa mắm vào quy
trình sản xuất khép kín đạt chuẩn HACCP; ứng dụng công nghệ sấy nhiệt độ thấp bằng
năng lượng mặt trời để làm ra mắm sấy khô - bột mắm phục vụ thị trường cao cấp.
Ông biến món mắm dân dã trở thành đặc sản đóng lọ, đóng hũ có tem nhãn, truy xuất
nguồn gốc đầy đủ, có thể trưng bày tại siêu thị cao cấp ở Sài Gòn, Tokyo,
Sydney.
Đến nay, ông Hoàng đã nghiên cứu cho ra trên 30 loại sản
phẩm mắm có uy tín, chất lượng. Hình thức, mẫu mã sản phẩm ngày càng đa dạng,
phong phú, phù hợp thị hiếu của người tiêu dùng. Ông còn nghiên cứu nhu cầu thị
trường để chế biến ra nhiều loại sản phẩm mới như: Mắm bao tử cá, mắm tép, mắm
tôm, mắm cá he, bột mắm pha sẵn…; mức tiêu thụ từ 50 tấn/năm lên 200 tấn/năm.
Doanh số tăng dần từ khoảng 900 triệu đồng/năm lên đến trên 2 tỷ đồng/năm. Hiện,
trên 60% sản phẩm xuất khẩu, còn lại tiêu thụ nội địa.
Bà Lê Thị Kiều Hạnh - Trưởng Phòng Kinh doanh Công ty
Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bà Giáo Khỏe 55555 chia sẻ: “Khác với nhiều
cơ sở sản xuất mắm công nghiệp, mắm Bà Giáo Khỏe vẫn giữ gần như nguyên vẹn
cách làm truyền thống: Cá linh, cá lóc, cá sặc được làm sạch thủ công, ướp muối
hột theo tỷ lệ, phơi sấy tự nhiên, ủ trong lu sành ít nhất 6 tháng; không sử dụng
chất bảo quản, không phẩm màu hóa học. Các công đoạn trộn mắm, ép mắm, rút nước
mắm nhĩ, ủ thính… đều do người trong gia đình trực tiếp giám sát”.
Sản phẩm mắm Bà Giáo Khỏe 55555 được bày bán ở siêu thị,
các cửa hàng trưng bày, hội chợ trong và ngoài tỉnh. Ngoài bán trực tiếp, công
ty còn cung cấp hàng hóa cho doanh nghiệp xuất khẩu dưới dạng thô. Sản phẩm đạt
nhiều giải thưởng, chứng nhận trong và ngoài nước như: Huy chương vàng, bằng
khen, giấy khen… tại các kỳ hội chợ, cuộc thi; chứng nhận hàng Việt Nam chất lượng
cao - Chuẩn hội nhập; đạt tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn thực phẩm HACCP quốc tế;
được phép xuất khẩu chính ngạch sang Mỹ, Úc, Nhật, Hàn Quốc, Singapore…
Tham quan chợ Châu Đốc sau khi viếng miếu Bà Chúa Xứ núi
Sam, anh Trần Hồng Phước, ngụ TP. Hồ Chí Minh không quên mua gần chục hũ mắm
các loại để làm quà biếu. Anh Phước chia sẻ: “Tôi thích thương hiệu mắm Bà Giáo
khỏe 55555, nay mua thêm mấy hũ mắm cá linh và gói bột mắm về làm lẩu mắm”. Gần
đó, chị Nguyễn Huyền Trân, ngụ TP. Cần Thơ chia sẻ: “Gia đình tôi thích mắm cá
lóc phi lê thái sợi, đặc sản vùng Châu Đốc này ăn kèm thịt heo ba chỉ luộc với
rau sống là ngon hết sẩy”.
---------------------------------------------
Tại Châu Đốc, các cơ sở mỗi năm sản xuất hàng trăm
ngàn tấn mắm cá các loại. Cùng với các thương hiệu mắm khác như: Mắm Bà
Giáo Thảo, mắm Cô Tư Ấu, Bà Giáo Thắm, mắm Cô Giáo Thanh..., mắm Bà Giáo Khỏe
theo chân những người hành hương về đến mọi miền đất nước.
Theo AGO